Joanna Lubecka

JAK MOGĘ CI POMÓC?

  • Chcę pozwać dłużnika zagranicznego
  • Chcę dowiedzieć się czy mogę pozwać dłużnika zagranicznego w Polsce
  • Chcę sprawdzić czy moja umowa z kontrahentem zagranicznym jest bezpieczna
  • Joanna Lubecka
  • Chcę wiedzieć czy w mojej firmie stosujemy właściwe rozwiązania dotyczące windykacji międzynarodowej
  • Chcę zoptymalizować rozwiązania dotyczące windykacji międzynarodowej funkcjonujące w mojej firmie
  • Chcę wiedzieć czy moja umowa z kontrahentem zagranicznym gwarantuje mi możliwość dochodzenia należności przed sądem polskim
  • Chcę wiedzieć czy w mojej sytuacji muszę wystąpić na drogę postępowania sądowego za granicą
  • Chcę zlikwidować szkodę z OC w związku z wypadkiem komunikacyjnym za granicą
  • Posiadam wyrok wydany w stosunku do kontrahenta zagranicznego i chcę go wykonać za granicą
  • Doręczono mi europejski nakaz zapłaty
  • Zostałem pozwany przez kontrahenta zagranicznego

Podniesienie progu kwotowego w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń z kwoty 2.000 euro do 10.000 euro

28 października 2014 roku, Joanna Lubecka

Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń, stosowane od roku 2009 roku, to narzędzie umożliwiające przedsiębiorcom i konsumentom sprawną windykację należności w sporach transgranicznych.

Na tle pozostałych aktów prawnych regulujących dochodzenie roszczeń pomiędzy podmiotami mającymi miejsce zamieszkania bądź siedzibę w różnych państwach członkowskich, europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń pod wieloma względami może być uznane za najbardziej atrakcyjne.

O ile zatem wstępna ocena przysługującego roszczenia na to pozwala, wybór drogi prawnej oferowanej wskazanym aktem prawnym należy uznać za rozwiązanie rekomendowane. Dzieje się tak z kilku przyczyn, które warto w tym miejscu zasygnalizować.

W pierwszej kolejności, rozporządzenie to może być stosowane także w przypadku windykacji roszczeń spornych.

Okoliczność kwestionowania należności przez dłużnika nie stanowi zatem przeszkody dla stosowania przepisów wskazanego aktu prawnego. Przedsiębiorca, który na etapie przedsądowym ma informację o sporności dochodzonego roszczenia, niejednokrotnie wyłączy z zakresu zainteresowania rozporządzenie ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty1. Wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty przez dłużnika powoduje bowiem, iż dalsze postępowanie w sprawie odbywa się przed sądami państwa jego wydania, według przepisów regulujących  zwykłe postępowanie cywilne2. Bezsporność roszczenia pozostaje także warunkiem ubiegania się o nadanie orzeczeniu, ugodzie sądowej bądź dokumentowi urzędowemu zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego3.

Brak wskazanego ograniczenia w przypadku europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń otwiera możliwość jego stosowania w dużo większej ilości przypadków.

Nadto, rozporządzenie to umożliwia wykonanie orzeczenia nieprawomocnego, a więc takiego, od którego przysługuje zwykły środek odwoławczy. Zgodnie z dyspozycją art. 15 rozporządzenia ustanawiającego europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń, uzyskane orzeczenie jest wykonalne bez uszczerbku dla możliwości wniesienia odwołania. Nie oczekując zatem, aż orzeczenie sądu stanie się prawomocne, wierzyciel uprawniony jest do podejmowania działań zmierzających do realnego zabezpieczenia przysługującego mu roszczenia.

W treści rozporządzenia ustanawiającego europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń zrezygnowano także z restrykcyjnego rozwiązania regulującego kwestię jurysdykcji sądu w sprawach konsumenckich, która znalazła się w rozporządzeniu ustanawiającym postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty4.

Wreszcie, należy wspomnieć o szeregu  rozwiązań zmierzających do uproszczenia i przyspieszenia postępowania dowodowego, takich jak możliwość przeprowadzenia dowodu z pisemnych zeznań świadków czy prowadzenia rozprawy w formie konferencji wideo5.

Chociażby z powyższych względów, rozporządzenie ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń winno być uznane za narzędzie umożliwiające sprawne i efektywne dochodzenie roszczeń od dłużników zagranicznych.

Entuzjazm związany z możliwością jego stosowania skutecznie ochładza jednak dotychczasowe ograniczenie kwotowe przysługującego roszczenia do wysokości 2.000 euro w chwili wpłynięcia formularza pozwu do odpowiedniego sądu lub trybunału6.

I właśnie we wskazanej kwestii, w najbliższej przyszłości należy spodziewać się istotnych zmian.

Dotychczasowe ograniczenie w postaci kwoty 2.000 euro ma zostać podniesione do kwoty 10.000 euro. Wskazana zamiana  – stanowiąca najistotniejsze z proponowanych rozwiązań, umożliwi korzystanie z europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń w dużo szerszym zakresie.

Jak wskazuje treść wniosku Komisji Europejskiej z dnia 19 listopada 2013 roku, COM(2013) 794 final 2013/0403 (COD):  ,,Podniesienie obecnego progu umożliwi stronom prowadzenie postępowania spornego w przypadku znacznie większej liczby spraw w oparciu o uproszczone europejskie postępowanie. Ze względu na większe uproszczenie, ograniczenie kosztów i czasu trwania postępowania można oczekiwać, że roszczenia, których dochodzenia zaprzestano i nie kontynuowano, zostaną odzyskane. O ile główną grupą, która odniesie korzyść z tego rozwiązania, będą MŚP, to jednak skorzystają na nim również konsumenci, ponieważ około jedna piąta roszczeń konsumenckich przekracza 2 000 EUR. Zarówno przedsiębiorstwa, jak i konsumenci odniosą korzyść z szerszego wykorzystania postępowania, które umożliwi sędziom, urzędnikom sądowym i prawnikom lepsze zapoznanie się z postępowaniem, dzięki czemu będą oni prowadzić takie postępowania sprawniej i skuteczniej.’’.

Podwyższenie progu kwotowego warunkującego możliwość stosowania rozporządzenia nie stanowi jedynego z planowanych rozwiązań.

Aby umożliwić stosowanie rozporządzenia we wszystkich sprawach, w których w których występuje element międzynarodowy, w tym na sprawy z udziałem obywateli państw trzecich, rozszerzeniu ulegnie także definicja spraw transgranicznych7.

Ograniczeniu mają także ulec opłaty sądowe. Obecnie pozew w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń podlega opłacie stałej w wysokości 100,-zł 8.

O ile co do zasady, wskazana opłata może być uznana za niewysoką – w przypadku roszczenia o bardzo niewielkiej wartości traci ona na swej atrakcyjności. Mając na uwadze wskazane względy zaproponowane rozwiązanie przewiduje ograniczenie wysokości opłat sądowych do 10% wartości roszczenia, z dopuszczalnym progiem w wysokości 35 euro.

W perspektywie czasu, należy oczekiwać realnych rozwiązań zmierzających do wprowadzenia wyżej opisanych zmian. Podniesienie progu kwotowego, uproszczenie kwestii proceduralnych oraz ograniczenie kosztów związanych z prowadzeniem postępowania pozwoli na dalszy rozwój sprawnej windykacji roszczeń transgranicznych.

Joanna Lubecka

  1. rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.U. L 399 z 30.12.2006, str. 1)
  2. o ile powód wyraźnie nie zażądał, aby we wskazanym przypadku postępowanie uległo zakończeniu (art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.U. L 399 z 30.12.2006, str. 1)
  3. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych
  4. art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.U. L 399 z 30.12.2006, str. 1)
  5. Art. 9 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 roku
  6. Art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 roku
  7. opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 861/ 2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń oraz rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, COM(2013) 794 final – 2013/0403 (COD) (2014/C 226/08)
  8. art. 27 b ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 j.t.).